پروتز زانو
پروتز زانو چیست؟
زانوهای ما مفاصل حیاتی هستند که وزن بدن را به راحتی تحمل کرده و حرکات روزمره ما مانند خم شدن، برخاستن و دویدن را بدون درد امکانپذیر میسازند. اما زمانی که در مفصل زانو مشکلی ایجاد شود، این حرکات دردناک میگردند. اگر بازیابی عملکرد سالم زانو بدون جراحی ممکن نباشد، پروتز زانو تنها راهحل به شمار میرود. در عمل جراحی پروتز زانو، مفصل آسیبدیده با پروتز جایگزین میشود و پروتز تمام وظایف مفصل را بر عهده میگیرد.
آناتومی مفصل زانو
مفصل زانو استخوان ران را به استخوان درشتنی متصل میکند. در یک زانوی سالم، مفصل به راحتی حرکت میکند. دلیل آن این است که سطوح مفصل با بافت غضروفی لغزنده پوشیده شدهاند و حرکت توسط عضلات قوی حمایت میشود.
جراحی پروتز زانو
جراحی پروتز زانو فرایندی است که طی آن مفصل زانو که عملکرد خود را از دست داده است با پروتز مصنوعی جایگزین میشود تا بیمار توانایی حرکت بدون درد را دوباره به دست آورد. در این عمل، استخوان و غضروفهای آسیبدیده برداشته شده و پروتز در جای آن قرار داده میشود. به این ترتیب بیمار میتواند در زندگی روزمره خود بدون درد راه برود و حرکت کند.
بیماریهای مفصلی که نیاز به پروتز زانو دارند
با پیشرفت آسیب غضروف در مفصل زانو، غضروف نازک شده، ترک برمیدارد و دچار ساییدگی میشود. از آنجایی که ظرفیت ترمیم غضروف محدود است، آسیب به مرور زمان افزایش مییابد. در ابتدا سفتی در زانو دیده میشود؛ اما زمانی که استخوانها در مفصل شروع به ساییده شدن به یکدیگر میکنند، درد ظاهر میشود.
-
استئوآرتریت (آرتروز): شایعترین بیماری مفصلی است. با تخریب، نازک شدن و ساییدگی غضروف بروز میکند.
-
آسیبها: ساییدگی یا صدمه دیدن بافت غضروف روند پیشرفت بیماری را تسریع میکند.
-
آرتریت (التهاب مفصل): التهاب و تورم در غضروف باعث سفتی و دردناک شدن مفصل میشود.
مشکلات زانو در زنان تقریباً دو برابر بیشتر از مردان دیده میشود و معمولاً در افراد بالای ۵۰ سال شایع است.
هدف از پروتز زانو
هدف اصلی پروتز زانو این است که بیمار مفصلی بدون درد و با تحرک داشته باشد و کیفیت زندگی او افزایش یابد.
بر اساس تحقیقات، پارگی رباط صلیبی قدامی در ورزشکاران زن بیشتر از مردان مشاهده میشود. علت دقیق این تفاوت مشخص نیست، اما عواملی مانند قدرت عضلانی، شلی رباطها، عوامل هورمونی (بهویژه استروژن) و تفاوتهای آناتومیک زانو میتوانند نقش داشته باشند.
اگر پارگی رباط صلیبی قدامی درمان نشود چه میشود؟
در صورت عدم درمان، پارگی رباط صلیبی قدامی به مرور باعث بیثباتی در مفصل زانو شده و به ساختار غضروف آسیب میزند. این وضعیت در طول زمان میتواند مشکلات دائمی مانند آرتروز (استئوآرتریت) زانو را به همراه داشته باشد. همچنین در افراد ورزشکار خطر وارد آمدن فشارهای مکرر و آسیبهای جدید افزایش مییابد.
روشهای درمان
برنامه درمانی بر اساس سن بیمار، سبک زندگی، انتظارات فیزیکی و شدت آسیب تعیین میشود:
-
روش جراحی: معمولاً در ورزشکاران یا افراد فعال برای بازگرداندن ثبات مفصل ترجیح داده میشود.
-
روشهای غیرجراحی: در افرادی که در زندگی روزمره خود به فعالیت فیزیکی شدید نیاز ندارند و ورزش نمیکنند، قابل استفاده است.
روشهای درمان بدون جراحی
-
استراحت: وارد نکردن فشار بر زانو، هم تورم و هم درد را کاهش میدهد.
-
استفاده از یخ: میتواند روزانه چند بار به مدت ۲۰ تا ۲۵ دقیقه انجام شود.
-
باندپیچی: با باند الاستیک میتوان اطراف زانو را بسته و حمایت ایجاد کرد.
-
بالا نگه داشتن: نگه داشتن پا بالاتر از سطح قلب به کاهش ورم کمک میکند.
با یک ارزیابی دقیق، برنامه درمانی درست و روند توانبخشی منظم، میتوان در درمان پارگی رباط صلیبی قدامی به نتایج موفقیتآمیز دست یافت. دکتر آتا جان در زمینه جراحی رباط صلیبی قدامی و مراحل پس از آن، مطابق با بهروزترین رویکردهای پزشکی به بیماران خود خدمات ارائه میدهد.
علائم:
بهویژه هنگام حرکت، خم و راست شدن یا راه رفتن، درد مداوم یا间断ی در زانو احساس میشود.
محدودیت حرکتی در مفصل زانو، بهخصوص در صبحها یا پس از نشستن طولانیمدت، که باعث سفتی و دشواری در باز شدن زانو میشود.
احساس گیر کردن یا قفل شدن ناگهانی زانو و توقف موقت حرکت مفصل.
شنیده شدن صداهایی مانند ترکیدن، ساییدگی یا خشخش هنگام حرکت دادن زانو.
تغییر شکل یا ایجاد انحراف در زانو.
دشواری در راه رفتن یا لنگیدن به دلیل درد زانو و محدودیت حرکتی.
سوالات متداول:
- با استفاده از تکنیکهای جراحی مناسب و پروتزهای مدرن، پروتزی که برای بیمار قرار داده میشود میتواند تا ۱۵ تا ۲۰ سال دوام بیاورد. اما در صورت شل شدن پروتز، عمل جراحی جدید برای جایگزینی آن برنامهریزی میشود و پروتز شلشده با پروتز جدید تعویض میگردد. پروتز جدید ممکن است به اندازه پروتز اولیه طول عمر نداشته باشد.
- آلیاژهای فلزی و پلاستیکی که پروتز را تشکیل میدهند، به دلیل اصطکاک در هنگام حرکت به مرور دچار ساییدگی میشوند. در نتیجه این ساییدگی، ذرات بسیار ریز و غیرقابل مشاهده ایجاد میگردند که باعث جدا شدن اجزای پروتز از استخوان نگهدارنده میشوند. این وضعیت به عنوان شل شدن پروتز شناخته میشود.
- اگر بیمار پس از عمل دچار درد شود، عواملی مانند ضعف عضلانی، عفونت یا عدم تعادل پروتز مد نظر قرار میگیرند. اگر دردهای زانو مدتها بعد از عمل آغاز شوند، مشکلاتی مانند ساییدگی پروتز، عفونت دیررس یا شکستگی ناشی از فشار مورد توجه قرار میگیرند.
- این خطرات همانند هر عمل جراحی دیگر شامل عوارض مرتبط با بیهوشی هستند. علاوه بر این، با احتمال بسیار کم ممکن است در حین عمل آسیب به رگها و اعصاب وارد شود.
- به طور کلی پروتز میتواند برای همه افراد بالای ۶۵ سال انجام شود. اما در صورتی که یک مشکل جدی زانو به دلیل بیماریهای روماتیسمی یا در افراد جوانتر وجود داشته باشد، امکان انجام پروتز نیز وجود دارد.
با ما ارتباط برقرار کنید
برای دریافت اطلاعات رایگان در مورد مشکلات ارتوپدی خود، فرم کنار را پر کنید تا سریعاً با شما تماس بگیریم.
